Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) Problemi

Dilara Kahyaoğlu
2009

Araştırma ve Tartışma Sorularının Saptanması

1. adım: (Grup Çalışması)

Öğrencilerin Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar kartını grupça okuyarak örnek 1’de yer alan çizelgeye göre çözümlemeleri istenir.

Örnek 1   Araştırma ve Tartışma Sorularının Saptanması

ARAŞTIRMA SORULARI	TARTIŞMA SORULARI
Genetiği değiştirilmiş tarım ürünlerinin insan sağlığı açısından saptanmış tehlikeleri nelerdir? Çevrecilerin iddiaları doğru mudur?	Tarımda verimliliğin artması açlık sorununa bir çözüm değil midir?
Yaşam alanı, ekolojik denge, biyoçeşitlilik nedir?	İnsanlar yeni ekolojik durumlara uyum sağlayamazlar mı? İnsanın evrimi bu anlamda da gerçekleşmiyor mu?
Ekolojik dengenin bozulması sadece günümüze has bir durum mudur? Tarihsel ve arkeolojik kayıtlar bunun cevabını nasıl veriyor?
Genetiği değiştirilmiş tohumları hangi şirketler üretiyor? İsimler, istatistikler…	Çok uluslu şirketlerin kazanma kaygısı dünyamızda tek belirleyici unsur mudur? Bu konularda kim, nasıl, neye göre karar verecek? Dünyanın geleceğini “kim” belirleyecek?
Avrupa Gıda Güvenliği otoritesi nedir? Neler Yapar? Nasıl karar alır? Üyeleri kimdir? Etkisi var mıdır? Türkiye üye midir?
Gıda sektörü dışında hangi alanlarda, hangi canlıların yapısı değiştirilmektedir? Neden? Veriler….	Bu çalışmalar insanın ve dünyanın geleceğini nasıl değiştirebilir, dönüştürebilir? Gelecekte neler olabilir?

Genetik Bilimi İnsan Sağlığı İçin mi Çalışıyor Yoksa Yeni Bir Ayrımcılık Aracı mı Olacak?”

Dilara Kahyaoğlu
2009

Bir Soruyu/Sorunu Altı Şapkalı Düşünme Tekniğiyle Analiz Etme ve Karar Verme

Yukarıda açıklanan çalışmalardan sonra “Genetik ve Cinsiyet” kartı ile “Genetik ve Sağlık” kartları bireysel olarak veya farklı yöntemlerle incelenir. Daha sonra aşağıda gösterilen çalışma düzenlenebilir. Bu çalışma daha önce cevaplanmayan ve aslında şimdiye kadar yapılan bütün çalışmaları da (birinci etkinlik paketi de dahil)  kapsayıcı bir tartışmadır.

1. adım (sınıf çalışması)

Öğrencilerin analitik düşünme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olması açısından önemli olan Altı Şapkalı Düşünme Tekniği, belli bir sorunu, soruyu tartışmak, çözümlemek ve bir konuda karar verebilmek için; bilgilerin, fikirlerin, duyguların, önermelerin, yargıların belli bir sırayla adım adım gündeme gelmesi ve böylelikle  tartışmanın analitik bir yaklaşımla yapılandırılması için kullanılır. “Şapkalar”, düşünme alanlarını simgeleyen sembollerdir. Öğrenciler üzerinde çalışma yapacakları soru veya sorunu belirler veya bu problem öğretmen tarafından da gündeme getirilebilir. Öğrencilere teknikle ilgili açıklamalar yapılır (örnek 1).

Tartışma esnasında kartondan hazırlanmış şapkalar giyilebilir ama bu olmadan da tartışma yapılabilir. Önemli olan hangi alan içinde fikir üretildiğinin net bir şekilde belirtilmesidir. “Şu anda beyaz şapkalarımızı taktık ve sadece net bilgileri, verileri söylüyoruz”, gibi…

Genetik ve Sağlık: Bir Konunun Farklı Perspektiflerden Tartışılması

Dilara Kahyaoğlu
2009 

“Etik” ve “Genetik ve Sağlık” kartları bireysel olarak okunur veya farklı yöntemler de bulunabilir. Zaman darlığı yaşanıyorsa öğrencilerin evde okuması ve öğretmenin dersin başında konunun özetini yapması yeterli olacaktır.

Kartın okunması bittikten sonra bu konunun farklı perspektiflerden tartışılmasını sağlamak amacıyla aşağıdaki gibi bir çalışma örgütlenebilir.

Bu çalışmada sınıf üç gruba ayrılır. Her bir grup temsil ettiği grubun görüşlerini savunur. Tartışmanın kendini tükettiği hissedildiğinde -ama tartışmanın formatı gereği bu süre on veya onbeş dakikayı geçmezse iyi olur- öğrencilerin ait olduğu gruplar değiştirilir, örneğin doktorları temsil edenler, sigorta şirketini temsil eder. Yine on veya onbeş dakika tartışılır ve gruplar son olarak daha önce temsil etmedikleri grubu da temsil ederek son kez tartışırlar. Öğrenciler daha önceki gruplar tarafından ileri sürülen argümanlardan daha farklı argümanlar bulmaya zorlanmalı, tartışma kendini tekrar etmemelidir. Eğer öyle bir sonuç çıkıyorsa tartışmayı cok da uzatmanın yararı olmayabilir. Daha sistematik belirtmek gerekirse:

Genetik ve Ayrımcılık: Tartışma Konuları

Dilara Kahyaoğlu
2009

1. adım: (Sınıf Çalışması)

”Güdümlü Okumayla Metin Analizi”

Genetik ve Ayrımcılık kartı, güdümlü okuma yöntemiyle okunur. Bir kişi veya öğretmen metni yüksek sesle okurken diğer öğrenciler de ellerindeki kartlardan bunu takip ederler. Gerektiğinde okuma yer yer kesilerek sınıftan gelen sorular tartışılabilir veya öğretmen gerekli açıklamalarda bulunur, böylelikle metnin içeriğiyle ilgili ön çalışma yapılır. Bu çalışma, öğrencilerin ilgili metinde yer alan kavramlarla ilgili ortak bir görüş oluşturmasına yardımcı olan bir yöntemdir. Sınıfta tartışma öncesi temel noktalarda/vazgeçilemeyecek konularda ortak bir “dil” oluşturulması, sağlıklı bir tartışma yürütmek için önemli ve gereklidir. Öğretmenin gelebilecek soruları önceden tahmin etmesi ve hangi konularda açıklama yapacağını önceden saptayarak hazırlık gelmesi de önemlidir (örnek 1).

   Örnek 1 Gelebilecek Sorular ve Açıklama Yapılacak Noktalar

I.Dünya Savaşı'nı Görsellerle Çalışmak

Dilara Kahyaoğlu
2007

(grup çalışması) Kitapta bulunan çeşitli görsel kaynaklar kullanılarak, yönlendirici sorular yardımıyla grup içinde çalışılır. Önce grup sunumları daha sonra da sınıf tartışması yapılır.

(1)

Fransız tipi ilk radar örneği
ayrıca bkz.
https://za.pinterest.com/pin/473511348307674479/

Wilson İlkeleri’nin Sorularla Analizi

Dilara Kahyaoğlu
2007

Wilson ilkeleri okunur. Gruplardan aşağıda yer alan soruları  tartışmaları, yanıtlamaları istenir. Arkasından grup sunumları ve sınıf tartışması yapılır.

20. Yüzyıl Dünya ve Türkiye Tarihi, s. 77

düny

                                                                               Soru önerileri

1. İlkelere yön veren perspektif veya felsefe nedir? Wilson, hangi anlayıştan veya ana ilkeden hareketle bu ilkeleri ileri sürmüştür?

Olgu-Görüş Çalışması

Dilara Kahyaoğlu
2007

(Grup çalışması) Aşağıdaki metin veya benzer başka bir metin bulunarak “olgu-görüş” çalışması yapılır. “Metni inceleyiniz, “olgu” ile “görüş” ifade eden cümleleri bulup yazınız. Görüş cümlelerini tartışınız. Yazar ne düşünüyor? Görüşünü kısaca özetleyiniz. Görüşünü destekleyen olgular sunuyor mu?”  soruları ile çalışma başlatılır.

Topyekun Savaş Çağı (…)Bu, savaş tarihinde daha önce belki de asla görülmemiş ölçüde bir katliam makinesi haline gelen “Batı Cephesi” idi. Milyonlarca adam, fareler ve bitlerle aynı hayatı yaşadıkları, kum torbalarıyla korunmuş  siperlerde karşı karşıya geldiler. … Daha sonra  uygun bir zamanda insan dalgaları hep kangallar ve dikenli tel ağlarıyla korunan siperlere tırmanıp, su dolu top mermisi çukurlarından, tahrip olmuş ağaç gövdelerinden, çamur ve terk edilmiş cesetlerden oluşan bir kaosa, “insansız bölgeye” çıkacaklar ve onları biçen makineli tüfeklere doğru ilerleyeceklerdi. Almanların 1916’da Verdun’de (şubat-temmuz) cepheyi yarmak için yaptıkları girişim, iki milyon kişinin katıldığı ve kayıpların bir milyona ulaştığı bir meydan savaşıydı.

Topyekûn Bir Savaşın ve Yıkımının Göstergeleri

Dilara Kahyaoğlu
2007

(Bireysel çalışma) “I.Dünya Savaşı’nın topyekûn bir savaş ve yıkım olduğunu kanıtlayacak olgular/veriler  nelerdir? Ana metinden ve araştırmalarınızdan yararlanarak bir çizelge hazırlayınız.” yönergesi ile bir çalışma yapmaları istenir. Öğrencilerin hazırlık yapması,  veri toplaması için bu araştırma sorusu daha önceden verilmelidir. Çalışmanın tamamını evde de yapabilirler.

Örnekte, kitaptan da yararlanılarak bulunan bazı yanıt örnekleri ve araştırılması gereken sorular birlikte verilmiştir. Çizelge, yazı yazılacak  boşluklar yaratılarak  bu haliyle de öğrencilere verilebilir. Veya sadece araştırılması gereken alanlar belirtilir: Coğrafya, ekonomi, askeri nüfus, teknoloji…  Bütün boşlukları onlar doldurur, bildikleri yanıtları ve akıllarına gelen araştırma/soruşturma sorularını yazarlar (örnek).