Genetik ve Sağlık: Bir Konunun Farklı Perspektiflerden Tartışılması

Dilara Kahyaoğlu
2009 

“Etik” ve “Genetik ve Sağlık” kartları bireysel olarak okunur veya farklı yöntemler de bulunabilir. Zaman darlığı yaşanıyorsa öğrencilerin evde okuması ve öğretmenin dersin başında konunun özetini yapması yeterli olacaktır.

Kartın okunması bittikten sonra bu konunun farklı perspektiflerden tartışılmasını sağlamak amacıyla aşağıdaki gibi bir çalışma örgütlenebilir.

Bu çalışmada sınıf üç gruba ayrılır. Her bir grup temsil ettiği grubun görüşlerini savunur. Tartışmanın kendini tükettiği hissedildiğinde -ama tartışmanın formatı gereği bu süre on veya onbeş dakikayı geçmezse iyi olur- öğrencilerin ait olduğu gruplar değiştirilir, örneğin doktorları temsil edenler, sigorta şirketini temsil eder. Yine on veya onbeş dakika tartışılır ve gruplar son olarak daha önce temsil etmedikleri grubu da temsil ederek son kez tartışırlar. Öğrenciler daha önceki gruplar tarafından ileri sürülen argümanlardan daha farklı argümanlar bulmaya zorlanmalı, tartışma kendini tekrar etmemelidir. Eğer öyle bir sonuç çıkıyorsa tartışmayı cok da uzatmanın yararı olmayabilir. Daha sistematik belirtmek gerekirse:

Genetik ve Ayrımcılık: Tartışma Konuları

Dilara Kahyaoğlu
2009

1. adım: (Sınıf Çalışması)

”Güdümlü Okumayla Metin Analizi”

Genetik ve Ayrımcılık kartı, güdümlü okuma yöntemiyle okunur. Bir kişi veya öğretmen metni yüksek sesle okurken diğer öğrenciler de ellerindeki kartlardan bunu takip ederler. Gerektiğinde okuma yer yer kesilerek sınıftan gelen sorular tartışılabilir veya öğretmen gerekli açıklamalarda bulunur, böylelikle metnin içeriğiyle ilgili ön çalışma yapılır. Bu çalışma, öğrencilerin ilgili metinde yer alan kavramlarla ilgili ortak bir görüş oluşturmasına yardımcı olan bir yöntemdir. Sınıfta tartışma öncesi temel noktalarda/vazgeçilemeyecek konularda ortak bir “dil” oluşturulması, sağlıklı bir tartışma yürütmek için önemli ve gereklidir. Öğretmenin gelebilecek soruları önceden tahmin etmesi ve hangi konularda açıklama yapacağını önceden saptayarak hazırlık gelmesi de önemlidir (örnek 1).

   Örnek 1 Gelebilecek Sorular ve Açıklama Yapılacak Noktalar

Oğuz Atay, Bir Bilim Adamının Romanı: Bilim Nedir?

Dilara Kahyaoğlu
2009

Oğuz Atay, Bir Bilim Adamının Romanı-Mustafa İnan'dan:

"Bilim Nedir?"
"... İnsanlarımızı önce düşünmeye, doğru düşünmeye sevk etmek lazım. Konuştukları dili düşünsünler, kullandıkları kelimeleri düşünsünler ve her şeyden önce de bir bilimsel araştırma yaparken, ne yaptıklarını, ne yapmak istediklerini, nereye varmak istediklerini düşünsünler. Zannediyorlar ki kendilerine lazım olan şey, karşılarına çıkan matematik denklemleri çözmek, eğrileri çizmek ve buldukları sonuçları hemen Almanca’ya, İngilizce’ye çevirerek yabancı dergilere göndermek ve başkalarının kitaplarında bu makalelerden bahsedilmesini temin etmek. Peki bütün bunları neden yapıyorsunuz? Efendim bilim uğruna yapıyoruz. Peki şimdi bir an için bütün şu yüksek denklemleri ve uzun sonuçları bırak da bana söyle. Bilim nedir? Efendim? Bilim nedir? dedim. Bilim mi nedir? Evet. Efendim bilim, uğraştığımız şeydir. Bilim her şeyden önce, üniversiteyi bitirdikten sonra 'bilim yoklaması' ve 'yabancı dil sınavı' gibi engelleri aşarak doktora öğrencisi olmaya hak kazanabilmek için gerekli bir şeydir.

“Bilinenler- Bilinmeyenler” Listesi Hazırlamak

Dilara Kahyaoğlu
2009


GİRİŞ ÇALIŞMASI ÖNERİSİ

Öğretmene Not
Giriş çalışması, ana metnin analizine başlamadan önce yapılır. Bu çalışmayla, hem öğretmenin hem de öğrencilerin fikir sahibi olmasını sağlayacak; mevcut kavramsal düzeyin sorgulanması amaçlanmaktadır. Bu kılavuzda yer alan “genetik” teması ile ilgili; hedef beceri, kavram ve değerler, içerikle ilgili kazanımlar, etkinlikler, örnek olarak verilmiştir. Öğretmen, giriş çalışması sonucunda ortaya çıkan verileri dikkate alarak “genetik” temasıyla ilgili etkinlikleri, hedef beceri, kavram ve değerleri; kılavuzda yer alan örneklerden de yararlanarak yeniden planlamalıdır. Ayrıca “mevcut durumu yoklama” niteliğindeki bu tür çalışmalar, sonlandırma çalışmasıyla da karşılaştırılıp; öğrencilerin ne tür bilgi ve beceriler kazandıklarını gözlemlemekte, süreci değerlendirmekte de kullanılabilir. Giriş çalışmasını mümkün olduğunca basit hedefler ve sorularla yapmak ve tüm sınıfın katılımını sağlamak önemlidir.

Hazırlık: Öğretmen, “genetik” ana metnini (kartını) okur, araştırma yapar, anahtar kavramlar üzerinde çalışır.
Çalışma sırasında kullanacağı yöntem ve teknikler bilgisine sahiptir.
Bu çalışma 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerine önerilmektedir.

Yöntem-Teknik: Sınıf Çalışması, Bireysel Çalışma, Grup Çalışması
Süre: 30 dakika