26 Ocak 2017

Küçük Grup Çalışması Yöntemi

Dilara Kahyaoğlu
2007


Sınıfın dört, beş veya altı kişilik (duruma göre daha fazla da olabilir ama ideali dört veya beş kişidir) gruplara bölünerek kısa süreli çalışmalar yapmasıdır.
Eğer bütün sınıfı çalıştırmak ve görüşlerini almak istiyorsak,  kullanışlı bir yöntemdir. Böylelikle öğrencilerin etkileşim içinde çalışmaları sağlanır, grup içinde birbirlerinden öğrenir, birlikte soru oluşturabilir, ürünler ortaya koyabilirler. Ayrıca zamandan tasarruf  sağlanır, grup sunumları ile  görüşlerini birbirlerine anlatır ve hedefi belli  sınıf  tartışmaları yapma olanağı da yaratılmış olur.
 Bu çalışma sırasında grup üyeleri çeşitli yöntemlerle oluşturulabilir.

rastgele oluşturma
Örneğin 30 kişilik bir sınıfta altı kişiden oluşan beş tane grup oluşturulacaksa, öğretmen herhangi bir öğrenciden başlayarak, tek tek her bir öğrenciye birden altıya kadar numara/renk söyler veya kura çektirir. Bu arada sınıfın sıra veya masaları  karşı karşıya gelecek şekilde düzenlenmiş olmalıdır. Sınıf mevcudu altı gruba uygunsa bu durumda grupların çalışması için altı masa veya sıra kümesi bulunmalı, çalışma masalarının kaç numaralı/hangi renk  masa olduğu da belirlenmelidir. Buna göre “1” sayı kendisine düşmüş olan altı tane öğrenci, “1” numaralı masada toplanır, iki numaralı öğrenciler de iki numaralı masada vb.
farklı öğrenen öğrencileri dikkate alarak grup oluşturma
Öğrencilerden bazıları çeşitli nedenlerle grup çalışmalarında aktif rol alamayabilir. Bunların gözlenip, saptanarak uygun tedbirlerin alınması lazımdır.
örneğin:
Akademik ve kişilik özellikleri (vb.) benzer durumda olan öğrenciler bir araya getirilebilir. Bazı öğrenciler; “etkin” bir karaktere sahip veya “bilen” öğrenci(ler)nin bulunduğu  ortamda rahat değillerdir ama kendilerini diğer grup arkadaşları ile eşit durumda gördükleri ortamda çekinmeden birlikte çalışmaktadırlar. Böyle durumlarda grupları öğretmen oluşturur.

Örnek Zihin Haritası Çalışması

Dilara Kahyaoğlu
2007

GİRİŞ


Zihin Haritası Tekniği ile (Bir) Kitabın Genel Hatlarının Keşfedilmesi
Bölüm, alt bölüm, ana metin ve yan metin başlıkları dikkate alınarak kitabın zihin haritası oluşturulur ve harita üzerinde çeşitli çalışmalar yapılır.

I. Adım (sınıf çalışması, bütün sınıf üyeleriyle birlikte yapılır )
Zihin Haritası Nedir?
 Öğretmen birkaç örnek dağıtarak ve/veya tahtaya yaparak; zihin haritasının ne olduğunu, amacını kısaca anlatır.

 






 

zihin haritası tekniği ( mind map/ mind mapping)
İngiliz psikolog Tony Buzan tarafından 1960’lı yıllarda yaratılmış bir tekniktir. Zihin haritasında,  birbiriyle ilişkili, belli bir ağ ve akış içinde bulunan “bilgi”ler tek bir sayfa üzerinde grafiksel bir tasarım olarak gösterilmeye çalışılır. Kavram haritasından farklı olarak; sadece kavramları, ilke ve genellemeleri kullanma zorunluluğu yoktur. Kavram, olgu, özel isim vb.,  arasındaki ilişkiler öncelikli olanlardan başlayarak belli bir  hiyerarşi içinde gösterilir. Ana başlıklar, onlara bağlı alt başlıklar, onlara bağlı örnekler gibi….


10 Aralık 2016

Ders Kitaplarındaki İnsan Hakları Sorunlarını Saptamak İçin Ölçütler


Bu çalışma, Tarih Vakfı öncülüğünde başlatılan ders kitaplarındaki insan hakları sorunlarını saptamak için hazırlanmış olan "Niteliksel Çözümleme İçin Ölçütler"dir. Bu kriterler kullanılarak yüzlerce ders kitabı/kaynağı gönüllüler tarafından taranmış ve bu tarama kayıtları kullanılarak  ders alanları temelinde nihai raporlar yazılmıştır. 

DKİH projesinin birincisini, ikincisi takip etmiş ve son olarak DKİH 3 projesi ile öğrenci ve öğretmenler için "örnek-kaynak" niteliğinde iki kitap yazılmıştır.

Bu kriterler insan hakları ihlallerini çalışmak/saptamak isteyen herkes için rehber niteliğindedir. Kullanışlıdır, neredeyse hiç bir sorun atlanmamıştır, sadece ders kitaplarının analizi için değildir, her alanda kullanılabilir.

Buradaki niteliksel kriterlerin dışında "niceliksel" olarak ölçüm yapan kriterler de vardır. DK
...............


Niteliksel Çözümleme İçin Ölçütler

Kitapta sorunlu bulduğunuz bir pasaj,  çoğu kez birden çok ölçütü ihlal ediyor olabilir.  Bu durumda anket formunda "sorunlar" kutusuna tüm bu maddeleri işaretleyiniz.

Taramayı yaparken lütfen alttaki ana başlıkları göz önünde bulundurunuz.

DOĞRUDAN İNSAN HAKLARINA AYKIRI ÖĞELER; TEMEL İNSAN HAKLARI KAVRAMLARINDA YANLIŞLAR, KASTİ SAPTIRMALAR, GÖRMEZDEN GELMELER

1. Belli başlı uluslararası insan hakları belgelerinde yer alan ilkelere aykırı düşünceler ve ifadeler:
Uluslararası sözleşmelerde güvence altına alınan insan hakları, bu çalışmanın amaçları bakımından aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir: 

11 Haziran 2016

Mezopotamya Uygarlıkları

Dilara Kahyaoğlu
1997-2004
Kasım 2017


Nehir Vadisi Uygarlıkları - İlk Uygarlık Merkezleri- Su Uygarlıkları
http://www.amherstschools.org/webpages/mgoss/index.cfm?subpage=27043
Mezopotamya terimi, yunanca kökenli olup “iki nehir arası” anlamına gelir. Araplar ise bölgeye
“El-Cezire” demektedir. Dicle ve Fırat nehirleri arasında kalan bu verimli topraklar bugün Irak Devleti’nin sınırları içindedir. Nehirlerin akış yönüne göre ilkçağda (günümüzde de) Toroslar ile Bağdat şehri arasında kalan bölgeye Yukarı (Kuzey), Bağdat ile Basra (İran) Körfezi arasında kalan bölgeye Aşağı (Güney) Mezopotamya denilmekteydi(dir).

Mezopotamya Uygarlığının kurucusu kabul edilen Sümerlerin MÖ 4000’de Orta Asya’dan geldiklerini düşünenler olduğu gibi İran yöresinden veya kuzeyden geldiklerini düşünenler de vardır. Bunların göçebe çoban topluluklar olduğu tahmin edilmektedir. Dünya uygarlık ve kültürünün temellerinin atıldığının düşünüldüğü bu bölgede, ilkçağ boyunca; Sümer, Elam, Babil, Akad (aşağı), Asur (yukarı) devletleri kurulmuştur.

09 Haziran 2016

Tarihin Diğer Bilimlerle/Disiplinlerle İlişkisi

Dilara Kahyaoğlu
1997...


Tarihin en önemli yardımcılarından biri de arkeolojidir. Resimde arkeologları
 "Kilise Tepe  Arkeoloji Projesi"nde çalışırken görüyoruz.
http://www.beu.edu.tr/IcerikDetay.aspx?zcms=1551
Tarih, yazılı ve yazısız belgelere genellikle başka disiplinlerin yardımıyla ulaşır. Örneğin; eğer o kaynaklar toprak altındaysa ancak kazı yapan bir bilim olan arkeoloji sayesinde yazılı ve yazısız kaynaklara ulaşılabilecektir. Çoğu zaman bir tarihçi, ne belgelere tek başına ulaşabilir ne de onları tek başına çözümleyebilir. Belgeleri anlaşılır bir biçimde elde edebilmenin dışında başka nedenlerle de tarihin yardımcı disiplinlere ihtiyacı vardır; hiç bir olayın tek bir nedeni ve tek bir sonucu olamaz, örneğin Osmanlı Devleti’nin Batı’ya yaptığı seferlerin elbette ki ekonomik, toplumsal, siyasi, psikolojik vb. bir sürü nedeni vardır. Bu yüzden tarihçi araştırdığı konuyu bütün girdileri ve sonuçları ile birlikte kavramak ve yorumlamak istiyorsa; diğer disiplinlerle çalışmak/onlardan öğrenmek durumundadır.
Unutulmaması gereken konulardan biri de şudur: Bu bilimler/disiplinler sadece tarihe yardımcı olmaları için ortaya çıkmamışlardır. Çoğu tarihten bağımsız olarak bir işleve, amaca sahip disiplinlerdir.

Tarihin Tanımı ve Yöntemi

Dilara Kahyaoğlu
1997...



Tanımı
Yukarıda anlatılanlardan da tahmin edilebileceği gibi tarihe bakış zamanla büyük değişim gösterdiğinden tarihin tanımı da bu süreçle beraber değişmiştir. Tarih bilimi için genel olarak “İnsanlığın ve toplumların geçmişi ile ilgili bilgileri ve gelişmeleri ele alan inceleyen “bilim dalı”dır diyebiliriz. Tarihçi ise, tarih üzerine araştırmalar yapan ve tarihle ilgili eserler yazan kişidir (müverrih).



Konusu ve Yöntemi


Konusu:
Eskiden sadece kralların, kahramanların, tanrıların, devletlerin savaşlarını, ilişkilerini anlatan ve diğer gelişmeleri bu merkezler çevresinde ele alan tarih biliminin ilgilendiği alanda çok önemli değişimler olmuştur. Bugünkü tarih biliminin en önemli özelliği giderek çok çeşitli bilim dalları ile işbirliği yapması ve artık hemen hemen her konuyu ilgi alanı içine katmış olmasıdır, bunda özellikle filozof Michel Foucault’un etkisi büyük oldu. Böylece 20. yüzyıl tarihçileri daha önceki tarihçilerin ilgisini çekmeyen ama önemli bilgiler sağlayan birçok konuya eğildiler. Örneğin; halkın beslenme koşulları, günlük yaşamı, eğlence yerleri, okuma alışkanlıkları vb.