Herkül Sütunları ve Kartacalı Hannon’un Batı Afrika Seyahati

Dilara Kahyaoğlu
2014

Amaç:  Haritalar ve bir tarihsel belge (günlük) kullanılarak Kartacalıların belki de ilk kâşiflerden olduğunu keşfeder, günümüz coğrafyası ile karşılaştırarak, günlükte sunulan dünyayı canlandırmayı dener.

Kilit Beceriler: Araştırma, Harita Okuma,  Canlandırma, Eleştirel Düşünme

Kaynak 1: 

Denizci Hannon’un Batı Afrika Gezisinde Tuttuğu Notlar…

Bu, Herakles Sütunları’nın ötesindeki Libya memleketlerine yolculuk yapan ve Kronos Tapınağı’nda da yücelen Kartaca Kralı  [Basileos] Hannon’un, öyküsüdür. 

Sütunların ötesinde iki gün seyrettikten sonra Thymiaterion adlı ilk şehri bulduk. Şehrin altı büyük bir düzlüktü. Oradan batıya giderek, ağaçlarla kaplı Soloeis adlı Libya burnuna vardık. Burada Poseidon’a bir tapınak adadık. Yarım gün doğuya seyrederek, bir göle ulaştık. Denizden fazla uzak değildi ve fillerin ve diğer vahşi hayvanların yediği çok uzun sazlarla kaplıydı [Poseidon orijinal metinde olmayabilir].

Yolculuğumuza devam ederek, Libya’da akan geniş nehir Lixos’a ulaştık. Göçebe kavim Lixitler, onun yanında sığırlarını otlatıyorlardı. Onlarla biraz zaman geçirdik ve arkadaş olduk. Onların arkasında düşman Etiyopyalılar, vahşi hayvanlarla dolu geniş bir alanı kaplıyorlardı. Arazileri, Lixos’un içinden aktığı yüce dağlarla çevriliydi. Lixitlere göre bu dağların arasında garip insanlar (attan hızlı koşan mağara adamları) yaşıyordu. [Etiyopyalılar sözcüğü, yanık yüzlü insanlar anlamına geliyor. Bir zamanlar siyah Afrika halklarına verilen ortak isimdir. Yüce dağların Anti Atlaslar olduğu varsayılır].

Hannibal

Dilara Kahyaoğlu

2012

https://tr.wikipedia.org/wiki/Hannibal

Hannibal (Anibal, MÖ 247 - MÖ y. 183 -181) Kartaca’nın büyük kumandanı Hamilkar Barkas’ın oğludur. Küçüklüğünden itibaren askeri çevre içinde yetişerek eğitim almıştır. Çocukluğu Kartaca ile yükselen yıldız Roma Cumhuriyeti arasındaki rekabet ve savaşlara tanıklık ederek geçti. Babası Hamilkar zamanında I. Pön Savaşında (MÖ 264 - 241) Roma’ya karşı düşmanlığı babasının aşıladığı, sonuna kadar Romalılara düşmanlık gütmesi konusunda oğluna yemin ettirdiği söylenir ama işin tam doğrusunu bilmiyoruz çünkü Kartacalılardan elimize ulaşan belge yok, bütün bilgileri Romalı tarihçilerden alıyoruz ki onların en önemlileri de Polybios* ve Livius’tur.

Küçüklüğü ve gençliği İspanya’da gecen Hannibal, Babası öldükten sonra İspanya’da çeşitli görevler üstlendi, bir İspanyol prensesi ile evlendi, 26 yaşında ordusu tarafından başkumandan ilan edildi, Kartaca yönetimi bu atamayı hemen onayladı. Dönem haritalarını incelediğimizde; Kartaca’nın, Sicilya, İspanya ve Kuzey Afrika kıyılarında kolonileri olduğunu görebiliriz. Yani tek bir Kartaca şehir devletinden değil, orta ve batı Akdeniz’e egemen olan ve Kartaca tarafından yönetilen bir koloni ağından bahsettiğimizi hatırlamakta yarar var.

Kartaca'nın Kısa Tarihi

Dilara Kahyaoğlu

2012

https://en.wikipedia.org/wiki/Phoenicia

Antik Kartaca Tunus körfezi kıyılarının orta kesiminde alçak tepelerle kaplı üçgen biçimli bir yarımada üzerine kurulmuştu. Burayı Sur’lu (Tyros) Fenikelilerin 9. Yüzyılda kurduğu kabul edilmekte birlikte bu kadar eski döneme ait arkeolojik veriler bulunamamıştır.  

Fenike dilinde Kartaca Kart-Hadaşt yani “yeni kent” anlamına geliyordu. Vergilius’un Aeneis destanına göre burasını Sur Hükümdarı Pygmalion’dan kaçan Prenses Dido kurmuştu. Romalılar Kartaca ’ya, Phoenikes’ten türettikleri; Poeni derlerdi. Pön Savaşları kelimesi de buradan türemiştir.

Kent ana karaya bir kıstakla bağlıydı. Bu fiziksel durum, savunma açısından kenti elverişli bir konuma getiriyordu. Başlıca geçim kaynakları; yatak, yastık, şilteler ve diğer lüks eşyalardı ama özellikle marangozluk ürünü olan mobilyaları çok makbuldü. İsmi geçen Kartaca ihracat ürünlerinin diğer ülkelerde taklitleri yapılırdı. Yani o zamanların moda yaratıcısı Kartaca gibi görünüyor. Diğer önemli gelir kaynağı ise Kuzey Afrika ve Günay İspanya’dan elde edilen gümüş madeniydi.