Sosyalist Sistem İle Kapitalist Sistemin Karşılaştırmalı Analizi

Dilara Kahyaoğlu
2007

Ekim Devrimi temasının son çalışması olarak düşünülmüştür. 

(bireysel çalışma) Bu çalışmalardan sonra şimdiye kadar incelenen bütün bölümleri ve  başka yardımcı kaynakları kullanarak karşılaştırmalı analiz çalışması yapılır (örnek).

Bu çalışmanın da önemli olduğunu düşünüyorum. Öğrencilerin hiç bilmedikleri ve en çok bilmek istedikleri konuların başında siyasal ve ekonomik sistemler geliyor… Bu konularda teorik alt yapıları olmadığı sürece  analiz yapmaları, dünyayı anlamaları, geleceği tasarlamaları bana göre mümkün değil.

  

Kapitalizm	Sosyalizm (SSCB modeli) (1980’lerin sonuna kadar)
Özel teşebbüs, serbest teşebbüs sistemi, piyasa ekonomisi sistemi, ekonomik liberalizm  vb. isimlerle ifade edilebilir.	Tarihte,  kendinin “sosyalist” olduğunu açıkça ifade eden veya ima eden ve bu nedenle de tartışmalara neden olan –sosyalizm nedir?- bir çok devlet olmuştur. Burada Sovyetler Birliği’ndeki model ele alınacaktır.

Çatışmalı Durumların Farklı Perspektiflerden Analizi

Dilara Kahyaoğlu
2007

(Grup çalışması) iktidar mücadelesi nedir?  Bu tür çatışmalı durumlar farklı perspektiflerden nasıl analiz edilir?  konulu grup çalışması yapılır. (bkz.nedir?)

Bunun için önceden Troçki ve Stalin konusunda öğrenciler araştırma yapmalıdır. Daha önce yapılmış olan ana-metin ile ilgili çalışma, bu aşamada ön hazırlık işlevi görecektir. Ayrıca  bazı gerekli kaynaklar öğretmen tarafından da sınıfa getirilebilir.

          Çalışmanın nasıl yapılacağı aşağıda yer alan örneklerde adım adım açıklanmıştır.  Benim hazırladığım örnekler sadece somut bir fikir vermek amacıyla buraya konmuştur. Bu nedenle herkesin ulaşabileceği genel kaynaklardan yararlanmaya çalıştım. Çalışma bambaşka iki lider üzerinden de yapılabilir, önemli olan yeterli malzeme olması… Ama ele alınan konu aynı zamanda “hassas” bir konu ise, o konuyu doğrudan sınıfta işlememek yararlı olabilir. Bu tür durumlarda  aynı problemi, benzer başka konular üzerinden işlemek, nesnel bakmayı kolaylaştırıyor… Eleştirel düşünme becerisini geliştirmek istiyorsak, buna benzer çalışmalar yapılmalıdır diye düşünüyorum.

Bir Kentin İsmi Neden Değişir?

Dilara Kahyaoğlu
2007

(bireysel çalışma ve sınıf tartışması)  “Bir kentin ismi neden değişir?” konulu bir deneme yazılır arkasından sınıf tartışması yapılır. Bunun için önceden araştırma yapılmalıdır.

Örneğin 1703 yılında Çar I.Petro  tarafından kurulmuş olan St. Petersburg şehrinin ismi daha sonra Petrograd ve 1924 yılında Leningrad adını almıştır

-Şimdi ismi nedir?- Buna benzer başka örnekler bulunmalı ve isim değişikliklerinin hangi tarihsel koşullarda olduğu incelenmelidir.

Soru daha kapsamlı bir şekilde şöyle sorulabilir: 

Bu değişiklikler kendiliğinden mi olmaktadır veya  politik kararlar sonucu mu? Yoksa ikisi birden mi? Veya başka etmenler? Bunun örnekleri nedir? Türkiye’den örnek verebilir miyiz? Etimolojik kökenini bildiğimiz kent isimleri var mı? Kent isimlerinin değişmesi birkaç kuşak sonrasını nasıl etkiler? Toplumsal hafıza bu tür değişiklilerden etkilenir mi?  

Petrograd'daki Kışlık Saray'ın Bolşevikler tarafından basılması. 1917 Rus Devrimi böyle başladı.
https://en.wikipedia.org/wiki/Saint_Petersburg#/media/
File:Desfile-uno-mayo-II--rusia--russianbolshevik00rossuoft.png

Metin İçi Sorularla Bir Metnin Analizi: Ekim Devrimi

Dilara Kahyaoğlu

2007

(Bireysel çalışma/ev çalışması) Metin içine yerleştirilmiş sorular yardımıyla ana-metin analiz edilir daha sonra sınıf tartışması yapılır. Bu yöntemde okuma, araştırma ve soruları yanıtlama, aşama aşama yapılır, adım adım ilerlenir.

(Burada metnin içine soru yerleştirme olanağı olmadığı için -başlıklar hariç- satırlara numara verilmiş –toplam 107 satır- ve  o sorunun nerede devreye gireceği yanında belirtilmiştir. Soruların cümle sonlarında başladığı unutulmamalıdır.)

Metin İçi Sorular 

1. Sözcük araştırması: “Marksistler” sözcüğüyle kimler kastediliyor olabilir? Bunun için kısa bir araştırma yapın ve/veya kitabınızın ilk bölümlerini gözden geçirin. (6.satır)

2. Marksistler, eşitlik, özgürlük kardeşlik ilke ve değerlerinin neden kapitalist sistem içinde gerçekleşmeyeceğini düşünmüş olabilirler? Buna karşılık önerdikleri çözüm nedir? (6.satır)

Arşiv Fotoğraflarının Analiz Edilmesi İçin Sorular

Dilara Kahyaoğlu
2007

(Sınıf çalışması/bireysel çalışma) Öncelikle, öğrenciler; çalışmaya konu olan fotoğrafı (s. 88) gözlemler. (İkili çalışma) Daha sonra örnekte bulunan kriterlerle fotoğraf analiz edilir (bu soruları daha önce de yayımlamıştım).

İkinci adım olarak;  sayfa 89’da bulunan “fotoğrafın popüler kullanımı” metnini bir kişi (öğretmen?) yüksek sesle okur*.  Böylece öğrenciler; kendi yaptıkları çalışmayla Berger'in analizini karşılaştırıp, değerlendirme imkanı bulurlar.

Bu çalışmaların arkasında sınıf tartışması yapılır.