Descartes, Freud ve Gerçeküstücülük

Dilara Kahyaoğlu
2007

I. Aşama

(Ev çalışması/ Araştırma)

Descartesve Freud üzerine araştırma yapılır. Gerçeküstücü sanatçıların görüşleri ile karşılaştırılır sonuçlar çıkarılır. Daha sonra sınıf tartışması yapılır.

Örnek   

DESCARTES (1596-1650) Descartesçılık	FREUD (1856-1939) Psikanaliz	GERÇEKÜSTÜCÜLÜK                 “Sürrealizm”
Skolastik felsefeye ciddi darbe indiren ve Yeniçağ felsefesi ile analitik geometrinin kurucusu kabul edilen Fransız felsefeci ve bilim adamı. Hukukçu bir babanın oğluydu, çok iyi eğitim aldı. Kartezyen kelimesi –zamanında- dinsiz ile eş anlamlı olarak kullanıldı. Eserleri Cizvitler tarafından “yasak kitaplar” listesine alındı. İsminin Latince biçimi, Renatus Cartesius olduğu için bu felsefi sisteme  Kartezyenizm  de denilir.	Avusturyalı nörolog. Yalnızca psikolojiyi değil, sanat, eğitim, antropoloji vb. disiplinleri etkileyen psikanaliz kuramıyla 20.yüzyıla damgasını vuran düşünür. Orta halli bir Yahudi tüccarın oğludur. Viyana Üniversitesi’nde tıp okumuş ve nöroloji üzerine çalışarak uzmanlaşmıştır. Küçükken dört olayın kendisini etkilediğini söylemiştir: *Kıskandığı kardeşinin sekiz aylıkken ölmesinin onda yarattığı sürekli kendi kendini yerme huyu *Annesini çıplak görmesinin kendisini cinsel yönden uyarması *Babasının “Bu çocuk asla adam olmaz” demesi *Babasının, Yahudi olduğu için kendisine hakaret eden bir adama sesini çıkaramaması	Breton: “Descartesçı dünya, tahammül edilmez bir dünyadır, kasvetli aldatmacadır … yalnızca düşünceye ve kavrayış gücüne dayandırılan bir ruhsal yaşam, kökten eleştirilmelidir. …  ‘İnsanın özünün akıl olduğunu söylemek, insanı ikiye bölmektir … Bu gelenek, insana yakıştığını ileri sürdüğü akıl ile akıl-olmayanı, yani insan yakışmayan içgüdüleri ve duyguları kesinlikle ayırt etmiştir.’  Düşünce ustamız olarak benimsediğimiz Freud, böyle ayırt edişin ve bölmenin insan için ne kadar tehlikeli olduğunu öğretiyordu bize.” (KK, s: 97)

Gazap Üzümleri Büyük Bunalım'ı Anlatıyor

Dilara Kahyaoğlu
2007

Görsel: http://scrapsfromtheloft.com/2017/01/28/artful-propaganda-fords-grapes-wrath/
Gazap Üzümleri filminden bir sahne. 
Yönetmen: John Ford
Yazar: John Steinbeck

Karşılaştırmalı Metin Analiziyle ABD’de Büyük Bunalım’ın Analizi

Kaynak Kitap, s. 107

I. Aşama

Gazap Üzümleri’nden alıntılanan bölüm ev çalışması olarak verilir veya sınıfta okunur. Aşağıdaki yönerge kullanılarak analizi yapılır. Çalışma bireysel veya grup çalışması olarak organize edilebilir.

Büyük Bunalım Sürecinin Kronolojisi

Dilara Kahyaoğlu
2007

https://es.wikipedia.org/wiki/Jueves_Negro#/media/File:1929_wall_street_crash_graph.svg

Açıklamalı Kronoloji Çalışması

“Büyük Bunalım” üzerine araştırma yaptırılır, ana metinden de yararlanılır. Araştırmayı 1850’lerden başlatmakta yarar vardır. Grup çalışması yöntemi ile gruplar bilgilerini bir araya getirir ve bir kronoloji hazırlar. Grupların hazırladığı kronolojiler sınıfa asılır, karşılaştırılır, sınıfça ortak bir kronolojiye ulaşılır (örnek).

Büyük Bunalım'ı Anlamak

Dilara Kahyaoğlu

2007

Giriş niteliğinde bir çalışmadır.

https://www.thinglink.com/scene/799626206629593089

Olgu ve Kavramlardan Genellemeye Ulaşılması

Bu çalışma grup çalışması olarak yapılabilir. Ana-metinde ve sayfa 106’daki (Yeni Düzen) metinde yer alan kavramlar ve olgulardan yola çıkılarak belli genellemelere ulaşılır, gruplar bulgularını bir çizelge üzerinde gösterirler, daha sonra grup sunumları yapılır, çizelgeler karşılaştırılır, sınıf tartışması yapılarak ortak bir sonuca varılmaya çalışılır (örnek).

Büyük Bunalım- 1929 Ekonomik Krizi

Dilara Kahyaoğlu

2012

1929’dan yaklaşık olarak 1939 yılına kadar devam eden Kuzey Amerika ve Avrupa ülkeleri başta olmak üzere bütün dünyanın tüm sanayileşmiş ülkelerini etkisi altına alan 1929 ekonomik krizi, “büyük bunalım” adıyla bilinir.

1929'da hızla gelen büyük iflas sonrası
kalabalık Wall Street sokağında toplanıyor.

Bunalım ABD’de Menkul Değerler (Kıymetler) Borsası’nın çöküşüyle başladı. Bu olay, Wall Street’in çöküşü diye de anılır[1]. Wall Street; ABD'de, New York kentinde, Manhattan'ın güneyinde, ülkenin önde gelen bazı finans kuruluşlarının toplandığı sokağın adıdır ama ABD para piyasasının sembolik adı olagelmiştir.

Dünyaya etkileri ve sonuçları bakımından en çarpıcı borsa krizi 24 Ekim 1929’da görülmüştür. Bu gün Kara Perşembe (Black Thursday) olarak da bilinir. Bu kriz bir gün sonra Avrupa’da etkili olduğundan orada da Kara Cuma olarak isimlendirilmiştir. Yıllar boyunca hızlı bir şekilde yükselen Dow Jones Endeksi’nin[2] belirgin şekilde gerilemesi yatırımcılar arasında panik meydana getirmiş, özellikle yabancı yatırımcıların elindekileri satmaya başlaması üzerine (21 Ekim) panik yaşandı ve arkasından da büyük çöküş yaşandı. Borsanın bu çalkantısı dünya ekonomik krizinin (1929 Dünya Ekonomik Bunalımı) ortaya çıkmasının sebebi olarak kabul edilir. Gerçekten de her şey bir günde yerle bir olmuş, eğilim piyasası 8 Temmuz 1932'de dip noktasına ulaşmıştır.